तोंडातील जखम बरी होत नाहीये? वानवडीतील रुग्णांनी ओरल कॅन्सर स्क्रीनिंग कधी करावे?
तोंडात कधीतरी जखम किंवा अल्सर होणं ही अगदी सामान्य गोष्ट आहे — बहुतेकदा ती काही दिवसांतच आपोआप बरी होते आणि आपण त्याकडे फारसं लक्षही देत नाही. पण जर तुमच्या तोंडातील जखम दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ बरी होत नसेल, वारंवार परत येत असेल, किंवा त्यासोबत काही वेगळे बदल जाणवत असतील, तर मात्र त्याकडे दुर्लक्ष करणं योग्य नाही.
वानवडी, पुणे परिसरातील अनेक रुग्ण अशा सतत राहणाऱ्या तोंडातील जखमेबाबत (Persistent Mouth Ulcer) संभ्रमात असतात — याकडे लक्ष द्यावं की सोडून द्यावं, हे त्यांना कळत नाही. इथे एक गोष्ट स्पष्ट समजून घेऊया — न बरी होणारी प्रत्येक जखम म्हणजे कॅन्सर असतोच असं नाही. पण तिचं नेमकं कारण समजून घेण्यासाठी योग्य वेळी तज्ज्ञांकडून तपासणी करून घेणं मात्र नक्कीच फायद्याचं ठरतं.
तोंडातील जखमेची तपासणी कधी करावी?
खाली दिलेल्यांपैकी कोणतंही लक्षण तुम्हाला जाणवत असेल, तर एकदा डॉक्टरांचा सल्ला जरूर घ्या:
- तोंडातील जखम 2 आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ बरी न होणे
- जखमेतून वारंवार रक्त येणे
- तोंडात किंवा जिभेवर सतत वेदना जाणवणे
- तोंडात गाठ किंवा जाडसर भाग जाणवणे
- लाल किंवा पांढरा चट्टा दिसणे
- चावताना किंवा गिळताना त्रास होणे
- जीभ किंवा जबडा हलवताना अडचण येणे
- मानेमध्ये नवीन गाठ किंवा सूज जाणवणे
ही सगळी लक्षणं तोंडाच्या कॅन्सरची संभाव्य लक्षणं असू शकतात, हे खरं आहे. पण म्हणून घाबरून जाण्याचं कारण नाही — अशी लक्षणं दिसणं म्हणजे कॅन्सर आहेच असं नाही. दाताचा सतत होणारा घर्षण, तोंडातील संसर्ग, एखादी छोटी दुखापत किंवा इतरही अनेक सामान्य कारणांमुळे तोंडात जखम होऊ शकते. फरक फक्त एवढाच की, ती जखम किती काळ टिकते आणि तिच्यासोबत आणखी काही बदल होतात का, हे बघणं गरजेचं आहे.
ओरल कॅन्सर स्क्रीनिंग म्हणजे नेमकं काय?
Oral Cancer Screening ही तशी अगदी साधी आणि वेदनारहित क्लिनिकल तपासणी आहे. यात डॉक्टर तुमचे ओठ, जीभ, हिरड्या, गालाच्या आतील बाजू, तोंडाचा वरचा-खालचा भाग आणि घसा बारकाईने तपासतात. गरज वाटल्यास जबडा आणि मानेच्या भागातही गाठ किंवा सूज आहे का, हे देखील तपासलं जातं.
या तपासणीदरम्यान एखादा संशयास्पद बदल आढळला, तरच डॉक्टर पुढील तपासणीचा किंवा बायोप्सीचा सल्ला देतात. हे लक्षात ठेवा — केवळ स्क्रीनिंगमुळे कॅन्सरचं निदान निश्चित होत नाही, ती फक्त पहिली आणि महत्त्वाची पायरी आहे. निदान निश्चित झाल्यास पुढील उपचारांसाठी रोबोटिक आणि कमीत कमी चीर देणाऱ्या शस्त्रक्रिया पद्धती देखील उपलब्ध असतात.
वानवडीतील रुग्णांनी ओरल कॅन्सर स्पेशालिस्टचा सल्ला कधी घ्यावा?
तुम्ही वानवडी, पुणे परिसरात राहत असाल आणि तोंडातील जखम दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ बरी होत नसेल, तर वेळ न घालवता एकदा डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणं योग्य ठरतं.
विशेषतः तुम्हाला तंबाखू, गुटखा, पान किंवा धूम्रपानाची सवय असेल, तर तोंडातील अशा सततच्या बदलांकडे मुळीच दुर्लक्ष करू नका — या सवयींमुळे धोका आधीच वाढलेला असतो.
डॉक्टरांकडे नेमकं कधी जावं?
जर तुम्हाला 2 आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ न बरी होणारी जखम, वारंवार रक्तस्राव, तोंडात गाठ, लाल किंवा पांढरा चट्टा, सतत वेदना किंवा गिळताना त्रास यापैकी काहीही जाणवत असेल, तर वेळ न दवडता वैद्यकीय तपासणी करून घ्या.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
1. दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ राहणारी तोंडातील जखम म्हणजे कॅन्सर आहे का?
नाही, असं मुळीच नाही. प्रत्येक न बरी होणारी जखम कॅन्सरमुळेच होते असं नाही; त्यामागे अनेक सामान्य कारणंही असू शकतात. पण जखम दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ बरी होत नसेल, तर तिची तपासणी करून घेणं मात्र महत्त्वाचं आहे.
2. ओरल कॅन्सर स्क्रीनिंगमध्ये नेमकं काय तपासलं जातं?
डॉक्टर तोंड, जीभ, हिरड्या, गालाच्या आतील बाजू, घसा, जबडा आणि मानेचा भाग तपासतात. यात काही असामान्य बदल आढळल्यास गरजेनुसार पुढील तपासणीचा सल्ला दिला जातो.
3. वानवडीतील रुग्ण ओरल कॅन्सर तपासणीसाठी कुठे जाऊ शकतात?
वानवडीतील रुग्ण पुण्यातील एखाद्या विश्वासार्ह Oral Cancer Specialist किंवा Surgical Oncologist कडून तपासणी करून घेऊ शकतात. Prolife Cancer Centre हे वानवडीपासून अवघ्या ४-५ किमी अंतरावर, मार्केट यार्ड, पुणे इथे आहे. तोंडातील जखम सतत राहत असेल, तर तिचं नेमकं कारण समजून घेण्यासाठी वेळेत वैद्यकीय तपासणी करणं हेच शहाणपणाचं ठरतं.
4. डॉक्टरांचा सल्ला घेण्यापूर्वी काही रेफरल लागतं का?
नाही. Dr. Sumit Shah यांचा सल्ला घेण्यासाठी कोणत्याही रेफरलची गरज नाही. वानवडी परिसरातील रुग्ण थेट अपॉइंटमेंट बुक करू शकतात.
तोंडातील जखम 2 आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ बरी होत नसेल, तर तिच्याकडे दुर्लक्ष करू नका. योग्य तपासणी आणि सल्ल्यासाठी Dr. Sumit Shah, Surgical Oncologist, Prolife Cancer Centre & Research Institute, Market Yard, Pune येथे आजच सल्ला घेऊ शकता.
वानवडी परिसरातील रुग्णांसाठी आमच्या हॉस्पिटलपर्यंत कसं पोहोचायचं आणि इतर माहितीसाठी ही वानवडी लोकेशन पेज पहा. आमच्या हॉस्पिटलच्या सुविधा व रुग्णसेवेबद्दल अधिक जाणून घ्या, किंवा इतर रुग्णांचे अनुभव इथे वाचा.
