तोंडाचा कर्करोग म्हणजे काय आणि त्याची लक्षणे काय आहेत?
तोंडाचा कर्करोग (Oral Cancer) हा ओठ, जीभ, गालाचे आतील अस्तरण, हिरड्या किंवा टाळूच्या पेशींमध्ये अनियंत्रित गाठी किंवा ट्यूमर तयार झाल्यामुळे होतो. याची मुख्य लक्षणे म्हणजे दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ न बरे होणारे तोंडातले तोंड आलेले फोड किंवा अल्सर, तोंडात पांढरे किंवा लाल डाग पडणे, अन्न गिळताना किंवा चावताना त्रास होणे आणि मानेमध्ये गाठ होय.
तोंडाचा कर्करोग म्हणजे काय?
तोंडाचा कर्करोग हा डोके आणि मानेच्या कर्करोगाचा एक प्रकार आहे. हा प्रामुख्याने तंबाखू, गुटखा, सिगारेट, दारूचे सेवन किंवा मानवी पॅपिलोमाव्हायरस (HPV) संसर्गामुळे होऊ शकतो. यात तोंडातील ऊतींच्या पेशी वेगाने आणि अनियंत्रितपणे वाढतात.
तोंडाच्या कर्करोगाची प्रमुख लक्षणे
न बरे होणारे फोड
ओठांवर किंवा तोंडाच्या आत दोन ते तीन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ न भरणारे जखम किंवा अल्सर.
डाग पडणे
तोंडाच्या आत किंवा जिभेवर पांढरे (Leukoplakia) किंवा लाल (Erythroplakia) डाग दिसणे.
गाठ किंवा सूज
तोंडात, ओठांवर किंवा मानेमध्ये सतत राहणारी गाठ किंवा जाडसर त्वचा.
वेदना आणि त्रास
अन्न चावताना, गिळताना किंवा तोंड उघडताना व जीभ हलवताना वेदना किंवा अडचण निर्माण होणे.
इतर लक्षणे
अचानक दात हलणे किंवा सैल होणे, आवाजात बदल किंवा घसा खवखवणे, आणि विनाकारण तोंडातून रक्त येणे.
ही तोंडाच्या कर्करोगाची लक्षणे (Mouth Cancer Symptoms) इतर कारणांमुळेही दिसू शकतात. मात्र लक्षणे दोन ते तीन आठवडे टिकत असतील किंवा वाढत असतील, तर डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे महत्त्वाचे आहे.
तोंडाचा कर्करोग होऊ नये म्हणून कोणत्या पदार्थांचा वापर टाळावा?
तोंडाचा कर्करोग टाळण्यासाठी तंबाखू, गुटखा, सिगारेट यांसारखे तंबाखूजन्य पदार्थ, अल्कोहोल (मद्यपान), अतिप्रमाणात प्रक्रिया केलेले अन्न (प्रिसेस्ड फूड) आणि अतिउष्ण किंवा जास्त तिखट-मसालेदार पदार्थ टाळावेत. हे घटक तोंडाच्या पेशींना हानी पोहोचवतात.
टाळायचे प्रमुख पदार्थ व सवयी
तंबाखूजन्य पदार्थ: गुटखा, खैनी, पानमसाला, सिगारेट, बिडी आणि हुक्का.
अल्कोहोल (मद्यपान): मद्याच्या सेवनामुळे तोंडाच्या अस्तराची हानी होते व कर्करोगाचा धोका वाढतो.
अति तिखट व मसालेदार पदार्थ: हे पदार्थ तोंडाच्या आतील नाजूक त्वचेला चपचपणा आणि जळजळ निर्माण करतात.
प्रक्रिया केलेले आणि जंक फूड: ज्या खाण्यात रसायने आणि अनैसर्गिक घटक असतात, ते टाळावे.
अति गरम अन्न किंवा पेये: खूप कडक गरम चहा, कॉफी किंवा अन्नपदार्थ तोंड पोळू शकतात व दीर्घकाळात नुकसान करू शकतात.
डॉक्टरांना कधी भेटावे?
तोंडातील फोड किंवा जखम दोन ते तीन आठवड्यांनंतरही बरी होत नसेल, पांढरे किंवा लाल डाग दिसत असतील, तोंडातून वारंवार रक्त येत असेल, गिळताना त्रास होत असेल किंवा मानेमध्ये गाठ जाणवत असेल तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका.
अशा लक्षणांसाठी Mouth Cancer Specialist in Pune, Oral Cancer Specialist in Pune किंवा Cancer Specialist in Pune यांचा वैद्यकीय सल्ला घेता येऊ शकतो.
तोंडातील बदलांकडे दुर्लक्ष करू नका
प्रत्येक तोंडातील फोड म्हणजे तोंडाचा कर्करोग असे नाही. मात्र एखादा बदल दीर्घकाळ टिकत असेल तर त्याची योग्य तपासणी होणे महत्त्वाचे आहे.
तोंडातील फोड, गाठ किंवा पांढरा/लाल डाग बरा होत नाहीये? वेळेवर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
अधिक माहितीसाठी किंवा Cancer Treatment in Pune संदर्भात सल्ल्यासाठी Prolife Cancer Centre येथे संपर्क साधा.
